Ik zie het vaker dan me lief is. Ondernemers, directies en managementteams die alles belangrijk vinden maar nergens echt voor kiezen. Die druk zijn, veel bespreken en hard werken maar niet scherp hebben wat nu eigenlijk het doel is. Prioriteiten verschuiven per week, besluiten worden vooruitgeschoven en iedereen voelt dat er iets ontbreekt maar niemand benoemt het. Dat gebeurt niet omdat ze het niet kunnen maar omdat helder kiezen vele malen spannender is dan maar blijven doen wat we al zo lang doen. Want het gaat toch goed zo?
Onduidelijke strategie begint niet in de markt waar je je in begeef. Onduidelijke strategie begint bij jou. Ze is dagelijks zichtbaar in je organisatie. Je herkent het meteen als je binnenloopt. Iedereen is druk. Agenda’s zitten vol. Overleggen volgen elkaar op.
En toch blijft steeds de vraag hangen: waar zijn we eigenlijk naartoe aan het werken? Dat is geen toeval. Dat is wat er gebeurt als een onderneming geen duidelijke strategische keuze heeft gemaakt.
Dan ziet een organisatie er ongeveer zo uit:
- Een salesmanager die ja zegt tegen klanten die eigenlijk niet passen omdat niemand ooit heeft uitgesproken wie wél en wie níet de ideale klant is.
- Een operations-team dat brandjes blust omdat alles urgent is en niets prioriteit heeft. Ze zijn bezig met vandaag en gisteren.
- Een managementteam dat vergadert over details terwijl de echte keuzes steeds worden doorgeschoven. Sterker nog: vaak weet het managementteam niet eens wat het échte doel is.
- En een ondernemer die zegt: “Ze moeten meer eigenaarschap tonen” maar ondertussen zelf alles openhoudt en niet weet hoe verder te gaan zonder enige keuze te maken.
Zonder strategie wordt gedrag leidend. Beslissingen worden genomen op basis van:
- wie het hardst roept
- wat gisteren misging
- wat concurrenten doen
- of waar op dat moment de meeste druk zit
En dat is echt niet omdat mensen onbekwaam zijn maar omdat het kader ontbreekt. En zonder kader ontstaat verwarring. De bovenlaag voelt het eerst. De organisatie volgt. In de directie of het managementteam hoor je zinnen als:
- “We moeten flexibel blijven”
- “De markt vraagt dit nu eenmaal”
- “Laten we alle opties openhouden”
Vaak zijn dit geen strategische uitspraken maar vermijdingsgedrag. Want kiezen betekent ook afscheid nemen. En dat geeft onzekerheid.
Strategie begint bij persoonlijke en collectieve helderheid. Ik heb eerder geschreven dat strategie bij jezelf begint. Dat geldt voor de ondernemer. Maar net zo goed voor de directie en het managementteam. Gezamenlijk dienen zij het doel van de organisatie.
Zolang daar:
- verschillende beelden bestaan van succes
- er onvoldoende vertrouwen in elkaar is
- oude loyaliteiten meespelen
- angst zit om iets los te laten
- of niemand het ongemakkelijke gesprek opent
blijft strategie een papieren werkelijkheid. Sterker nog er is vaak niet eens papier. Er ligt niets. Compleet stuurloos.
En dan krijg je dit soort patronen.
- Een bedrijf dat zegt te willen focussen maar ondertussen elke kans blijft najagen.
- Een organisatie die roept dat mensen meer verantwoordelijkheid moeten nemen maar geen duidelijke kaders geeft.
- Een managementteam dat elkaar professioneel in de weg zit zonder het ooit echt te benoemen.
- En medewerkers die afhaken niet omdat ze niet betrokken zijn maar omdat ze het overzicht kwijt zijn en niet weten wat er van hen verlangt wordt.
Als ik binnen kom bij zo’n bedrijf voel ik me als een vis in de vijver. Voor mij is dit altijd weer een mooie uitdaging. Hier ligt mijn rol. Hier ligt mijn kennis en kunde. Ik breng helderheid waar die ontbreekt. In de ondernemer. In de directie. In het managementteam. In zijn organisatie. Bovenal zeer dankbaar werk.
Dat doe ik door scherp te krijgen wat er werkelijk speelt. Door woorden te geven aan wat te lang onuitgesproken is gebleven. En door samen keuzes te maken die richting geven. Soms betekent dat vertragen. Even terug. Niet om stil te blijven staan maar om scherper te zien wat nodig is. Daarna help ik de organisatie om die keuzes ook echt te implementeren. In wat prioriteit krijgt. In hoe besluiten worden genomen. En in het gedrag dat dagelijks zichtbaar is.
Want strategie is geen plan. Het is richting. Helderheid zonder beweging is inzicht. Beweging zonder helderheid is chaos. Mijn werk zit precies daartussen. Zodat de ondernemer in zijn onderneming niet alleen weet waar hij naartoe wil maar er ook daadwerkelijk komt. En voor mij het belangrijkste: ik vind dit een gaaf proces. Omdat ik zie wat er gebeurt als ruis plaatsmaakt voor helderheid.
Ondernemers, directies en managementteams geven vaak terug dat het niet alleen richting geeft maar ook leerzaam is. Verrijkend. Omdat er eindelijk wordt gezegd wat gezegd moet worden en keuzes niet langer worden uitgesteld.
Het moment waarop alles samenkomt en mensen voelen: dit klopt, daar word ik blij van.
En zij ook.