Kijk eens goed naar deze afbeelding.
Wat je boven ziet is leiderschap. Wat eronder zit, bepaalt alles.
Op het eerste gezicht zie je een man die onder een boom zit. Een ondernemer misschien. Iemand die nadenkt. Reflecteert.
Op de achtergrond zie je een stad. Dat is de wereld die we allemaal kennen. Bedrijven. Groei. Resultaten. Verantwoordelijkheid. Daarboven speelt het zichtbare leven zich af. Succes. Leiderschap. Ondernemerschap.
Maar kijk eens iets beter. Want wat deze afbeelding interessant maakt zit niet boven de grond. Het zit eronder.
De boom
De boom staat voor een mensenleven. Wat boven de grond groeit is wat anderen zien. Je carrière. Je bedrijf. Je leiderschap. Maar elke boom heeft wortels. En zonder die wortels blijft er van die boom niet veel over.
De wortels
Onder de grond zie je een uitgebreid netwerk van wortels. Dat staat voor de vroege ontwikkeling van een mens. De eerste 1000 dagen van je leven.
Van conceptie tot ongeveer je tweede levensjaar ontwikkelt het menselijk brein zich sneller dan in welke andere fase dan ook. In die periode ontstaan miljoenen verbindingen tussen hersencellen. Je brein leert dan niet met woorden. Maar met ervaringen. Is er iemand wanneer ik huil? Word ik gezien? Is de wereld veilig?
De Britse psychiater John Bowlby beschreef hoe die vroege relatie met ouders een blauwdruk vormt voor hoe mensen later relaties aangaan. Later liet ontwikkelingspsycholoog Mary Ainsworth zien dat kinderen verschillende hechtingspatronen ontwikkelen: Veilig. Vermijdend. Angstig. Die patronen verdwijnen niet zomaar. Ze worden onderdeel van hoe ons brein reageert op stress, verantwoordelijkheid en onzekerheid. Zelfs, of juist, op oudere leeftijd.
Het kind en de ouder
In de wortels van de boom zie je een ouder met een kind. Dat moment staat symbool voor hechting. Voor veiligheid. Voor gezien worden. Of soms voor het ontbreken daarvan. Veel van wat wij later doen als volwassen mensen wordt beïnvloed door wat we daar hebben geleerd. Niet bewust. Maar diep in ons systeem.
De stenen en het anker
Aan de wortels hangen zware stenen. En een anker. Die staan voor ballast. Patronen die ooit zijn ontstaan om te overleven. Controle. Altijd sterk moeten zijn. Alles zelf doen. Wat ooit hielp om staande te blijven, kan later zwaar worden.
Veel ondernemers herkennen dat. De ondernemer die alles onder controle wil houden. De leider die moeite heeft met loslaten. De directeur die overal verantwoordelijkheid voor blijft dragen.
Van buiten lijkt dat kracht. Maar soms is het een oud beschermingsmechanisme.
De teddybeer
Aan de rechterkant onder de grond zie je een teddybeer. Dat is het innerlijke kind. Het deel van ons dat ooit kwetsbaar was. Dat dingen heeft gevoeld voordat het woorden had. Veel leiders denken dat ze rationele beslissingen nemen. Maar onder elke beslissing werkt ook een emotioneel systeem.
De man onder de boom
Boven de grond zit een man. Een ondernemer. Misschien iemand die succesvol is. Maar ook iemand die nadenkt. Over zijn keuzes. Over zijn leiderschap. Over zijn leven.
Want vroeg of laat komt bijna iedere ondernemer op een punt waarop hij zich afvraagt: Waarom doe ik eigenlijk wat ik doe? Waarom vind ik loslaten zo moeilijk? Waarom neem ik alles op mijn schouders? Waarom voelt verantwoordelijkheid soms zo zwaar?
Het antwoord ligt vaak niet alleen in strategie. Maar ook in de wortels.
Leiderschap begint niet in de directiekamer
Veel ondernemers proberen hun organisatie te veranderen. Nieuwe structuren. Nieuwe strategieën. Nieuwe mensen. Maar organisaties nemen vaak de vorm aan van hun leider.
En misschien nog belangrijker: Welke ballast draagt de ondernemer zelf nog mee? Want pas wanneer iemand dat begint te zien, ontstaat er ruimte. Ruimte om anders te leiden. Ruimte om verantwoordelijkheid te delen. Ruimte om een organisatie te bouwen die niet langer draait op overleven. Maar op vertrouwen.
Het goede nieuws? Wat ooit is ontstaan uit overleven kan ook veranderen door bewustzijn. En ik ben van mening dat leiderschap juist daar begint. Op het moment dat je niet langer alleen je bedrijf ontwikkelt. Maar ook jezelf.
In mijn werk kijk ik daarom altijd naar twee dingen tegelijk. Het bedrijf. En de mens erachter. Hoe is de organisatie ingericht? Waar ontbreekt leiderschap? Waar blijft verantwoordelijkheid hangen? Welke patronen spelen een rol bij de ondernemer zelf?
Door daar samen naar te kijken ontstaat vaak iets wat ondernemers lange tijd niet hebben gezien. Inzicht. En vanuit inzicht ontstaat ruimte. Ruimte om anders te leiden. Ruimte om patronen te doorbreken. Ruimte om een organisatie te bouwen die niet langer draait op overleven, maar op vertrouwen en leiderschap.
Soms moet je eerst begrijpen wat je altijd hebt meegedragen voordat je kunt besluiten wat je niet langer meer wilt dragen.
In mijn boek ‘𝑾𝒂𝒂𝒓 𝑩𝒂𝒍𝒍𝒂𝒔𝒕 𝑨𝒄𝒉𝒕𝒆𝒓𝒃𝒍𝒊𝒋𝒇𝒕’ beschrijf ik hoe die ballast ontstaat en hoe we er soms een leven lang mee rondlopen. Soms moet je eerst begrijpen waar iets vandaan komt voordat je kunt besluiten wat je niet langer meer mee wilt dragen. 𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐞𝐬𝐬𝐞: 𝐬𝐭𝐮𝐮𝐫 𝐞𝐞𝐧 𝐦𝐚𝐢𝐥 𝐧𝐚𝐚𝐫 𝐦𝐚𝐫𝐭𝐢𝐞𝐧@𝐧𝐞𝐱𝐮𝐦-𝐬𝐟𝐜.𝐧𝐥.